लेख :-
‘दादा लेखराज’ ते ‘प्रजापिता ब्रह्मा’

एक अलौकिक आध्यात्मिक प्रवास

आज प्रजापिता ब्रह्माकुमारी ईश्वरीय विश्व विद्यालयाचे साकार संस्थापक पिताश्री प्रजापिता ब्रह्मा या नावाने जन-जन परिचित झाला आहे. सन १९३७ ते १९६९ या ३३ वर्षांच्या तपस्यायुक्त जीवनप्रवासात त्यांनी ‘संपूर्ण ब्रह्मा’ या उच्चतम अवस्थेला प्राप्त केले आणि आजही अव्यक्त स्वरूपात विश्वसेवा करीत आहेत. त्यांच्या द्वारा केलेल्या असाधारण, अद्वितीय कार्याची तुलना सृष्टीचक्राच्या पाच हजार वर्षांच्या इतिहासात कुठेही सापडत नाही.

अल्पकालीन व अंशतः बदल घडवणाऱ्या सुधारकांच्या गर्दीपासून वेगळे राहून त्यांनी संपूर्ण व सार्वकालिक परिवर्तनाचा असा शंखनाद केला की तो वाढत-वाढत सातही खंडांमध्ये पसरला. आजच्या कलियुगी सृष्टीचे आमूलाग्र परिवर्तन करून तिला सत्ययुगी देवालय बनवण्याच्या ईश्वरीय योजनेनुसार ते परमपिता परमात्मा शिवांचे भाग्यवान रथ बनले. जसे हुसैनची शान महान होती, तसेच तो ज्या घोड्यावर स्वार होत असे त्याचीही शान कमी नव्हती. त्याचप्रमाणे सर्वशक्तिमान, सर्वज्ञ, सर्वरक्षक परमात्मा शिव यांची महिमा अपरंपार आहे; परंतु ज्या मानवी रथावर स्वार होऊन ते विश्वपरिवर्तनाचे कार्य करतात, त्या रथाचीही प्रतिष्ठा व गौरव कमी नाही.

शेवटी दादा लेखराज यांच्या जीवनात असे कोणते गुण व विशेषता होत्या की भोलेनाथ शिव त्यांच्याकडे आकर्षित झाले, त्यांच्या तनात प्रविष्ट झाले आणि विश्वपरिवर्तनासारख्या अशक्यप्राय कार्यासाठी त्यांना निमित्त बनवले?

चला, पिताश्रींच्या जीवनसागरात डुबकी मारून काही गुणमोल निवडूया—

लौकिक जीवन आणि व्यक्तिमत्त्व

पिताश्रींचा देहधारी जन्म हैदराबाद (सिंध) येथे एका साध्या कुटुंबात झाला. त्यांचे लौकिक नाव दादा लेखराज होते. त्यांचे वडील जवळच्या गावातील एका शाळेचे मुख्याध्यापक होते. विशेष बुद्धिमत्ता, व्यावसायिक कौशल्य, व्यवहारचातुर्य, अथक परिश्रम, उत्तम स्वभाव आणि हिरे-जवाहरातांची अचूक पारख यांच्या जोरावर ते यशस्वी व प्रसिद्ध जौहरी बनले. त्यांचे प्रमुख व्यावसायिक केंद्र कोलकात्यात होते.

भक्तीभावना आणि नियमांची दृढता

जवाहरातांच्या व्यवसायामुळे त्या काळातील राजघराण्यांशी त्यांचा निकटचा संबंध आला. अपार धनसंपत्ती व मान-प्रतिष्ठा असूनही त्यांच्या स्वभावात नम्रता, मधुरता आणि परोपकाराची भावना कायम राहिली. कोणत्याही परिस्थितीत, कोणत्याही प्रलोभनाखाली त्यांनी आपली भक्तीभावना व धार्मिक नियम सोडले नाहीत. अनेकदा राजे व धनाढ्य व्यापारी त्यांच्या घरी येत असत; तरीही दादा त्यांना शुद्ध शाकाहारी भोजनच देत. पूजापाठ किंवा गीता-पाठाच्या वेळी पाहुणे आले, तरी ते स्वतः स्वागतासाठी न जाता आपला नित्यनियम कधीही मोडत नसत. ते अत्यंत दृढ निश्चयाचे आणि नियमपालक होते. श्रीनारायणावर त्यांची अनन्य भक्ती होती व त्यांचे चित्र ते सदैव जवळ बाळगत.

प्रभावी व्यक्तिमत्त्व

दादा प्रभावी व्यक्तिमत्त्वाचे धनी होते. तेजस्वी मस्तक, सुदृढ शरीर, कांतीमय मुखमंडल आणि सदैव ओठांवर हास्य—हे त्यांचे वैशिष्ट्य होते. वयाच्या ९०व्या वर्षीही ते सहज जमिनीवर बसू शकत, दूरवर स्पष्ट पाहू शकत, हलका आवाज ऐकू शकत, डोंगर चढू शकत, बॅडमिंटन खेळत आणि कोणत्याही आधाराविना चालत. ते दररोज १८–२० तास कार्य करीत. आळस व निराशा त्यांच्या जवळही फिरकली नाही. राजघराण्याला शोभेल असा व्यवहार, मधुर स्वभाव आणि उज्ज्वल चारित्र्यामुळे त्यांची उच्च प्रतिष्ठा होती. ते जन्मजात उदार व दानी होते.

अलौकिक जीवनाचा प्रारंभ

लौकिक दृष्ट्या दादांचे जीवन पूर्णतः यशस्वी व समाधानी होते; परंतु वयाच्या साठाव्या वर्षी त्यांचे मन अधिकाधिक भक्तीकडे झुकले. ते व्यवसायातून वेळ काढून ईश्वरीय चिंतनात लीन होऊ लागले. याच काळात त्यांना विष्णू चतुर्भुजाचे साक्षात्कार झाले. नंतर वाराणसी येथे ध्यानावस्थेत असताना त्यांनी परमपिता परमात्मा शिवांचे साक्षात्कार व कलियुगी सृष्टीचा महाविनाश पाहिला. या दृढ संकल्पामुळे त्यांनी व्यवसायातून पूर्णतः निवृत्ती घेतली.

परमात्मा शिवांचा दिव्य प्रवेश

काही दिवसांनी घरातील सत्संगात दादा ध्यानस्थ झाले. त्यांच्या डोळ्यांत दिव्य तेज प्रकट झाले आणि त्यांच्या मुखातून दिव्य वाणी उच्चारली गेली—
“निजानंद स्वरूपं शिवोहम्,
ज्ञान स्वरूपं शिवोहम्,
प्रकाश स्वरूपं शिवोहम्…”

याच दिव्य घटनेद्वारे परमात्मा शिवांनी त्यांच्या तनात प्रवेश करून त्यांना नवीन सत्ययुगी दैवी सृष्टीच्या पुनर्स्थापनेचे निमित्त बनवले.

नवीन नाव : प्रजापिता ब्रह्मा

विरोध, निंदा, अडथळे असूनही पिताश्री अढळ राहिले. ईश्वरीय आज्ञेचे पालन करत त्यांनी सर्वांसाठी कल्याणभावना ठेवली. या नवीन आध्यात्मिक जन्मानंतर परमात्मा शिवांनी त्यांना नाव दिले—प्रजापिता ब्रह्मा. त्यांच्या मुखातून ज्ञान ऐकून पवित्र जीवन जगण्याचा संकल्प करणारे पुरुष ‘ब्रह्माकुमार’ आणि स्त्रिया ‘ब्रह्माकुमारी’ म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

संस्थेची स्थापना व विश्वव्यापी विस्तार

सन १९३७ मध्ये कन्या व मातांच्या ट्रस्टद्वारे प्रजापिता ब्रह्माकुमारी ईश्वरीय विश्व विद्यालयाची स्थापना झाली. सुमारे १४ वर्षांच्या तपश्चर्येनंतर १९५१ मध्ये हे मुख्यालय माउंट आबू (राजस्थान) येथे स्थानांतरित झाले. आज ब्रह्माकुमार-ब्रह्माकुमारी संपूर्ण विश्वात ईश्वरीय सेवेचे कार्य करीत आहेत.

सन १९६९ मध्ये पिताश्रींनी देहत्याग करून पूर्णत्व प्राप्त केले. त्यांच्या अव्यक्त सहकार्यामुळे आज ही सेवा १३७ देशांत पसरली आहे. सूक्ष्म रूपात आजही बाबा प्रत्येक पावलावर स्नेह, प्रेरणा व संरक्षण देत आहेत.

अशा या प्रजापिता ब्रह्मा यांना त्यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त
शत्-शत् नमन!

सौजन्य : ब्रह्माकुमारीज्

बीकेमहामीडिया लेख बँक
www.bkmahamedia.com\articlebank\