लेख :

एक महापुरुष : ब्रह्मा बाबा

जी व्यक्ती संकटांतून मार्ग काढत आपल्या जीवनाचे ध्येय गाठते, तिच्या व्यक्तिमत्त्वाबद्दल केवळ आकर्षणच नव्हे तर मनापासून श्रद्धाही निर्माण होते. प्रजापिता ब्रह्माकुमारी ईश्वरीय विश्व विद्यालयाचे संस्थापक ब्रह्मा बाबा (दादा लेखराज) असेच एक महापुरुष होते. साध्या कुटुंबात जन्म, सामान्य शिक्षण-दीक्षा, तरीही प्रतिकूल परिस्थितींशी धैर्याने झुंज देत संघर्षमय जीवनातून परमात्म्यापर्यंत स्वतःचा विकास करून घेणे—हे खरोखरच एक अद्भुत चमत्कार म्हणावा लागेल.

ज्ञानाची गंगा सर्वांवरून वाहत असते; मात्र तिचे महत्त्व फार थोडे लोक ओळखतात. संत्रे, लिंबू, केळी, आंबे यांसारखी फळे मानवाच्या उपयोगात येताच आपल्या चवीतून व आरोग्यदायी गुणांतून स्वतःची कथा सांगू लागतात. मोर, कोकिळा, कावळा, कबूतर—सर्व जण आपापल्या स्वरांतून सांगत असतात की कोणता आवाज मधुर आहे. पण आपला अहंकार आपल्याला ज्ञानगंगेत डुबकी मारू देत नाही; आणि म्हणूनच आपली अपूर्णता आतून उसळून आपल्यालाच दुःख देते.

ब्रह्मा बाबांनी आपल्या संपर्कात येणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीकडून, प्रत्येक घटनेकडून शिक्षण घेतले. याच कारणामुळे ते सद्गुणांनी परिपूर्ण होऊन सर्वांसाठी आदर्श ठरले. किरकोळ व्यापारापासून सुरुवात करून ते हिरे-मोत्यांचे व्यापारी झाले आणि अफाट संपत्तीचे स्वामी बनले. संपत्ती ही अतिशय नशेची वस्तू आहे—न मिळाल्यास माणूस हीनतेने ग्रासला जातो आणि मिळाल्यास योग्य मार्गापासून भरकटतो. भोगांतून रोग जन्माला येतो आणि शेवटी पश्चात्तापाशिवाय काहीच उरत नाही. धनाला परमात्मा प्राप्तीचे साधन बनवणारे लोक खरे भाग्यवान असतात. ब्रह्मा बाबा अशाच मोजक्या लोकांपैकी एक होते.

त्यांनी संपत्तीचा उपयोग संत-महात्म्यांचे सत्संग, धार्मिक चर्चा आणि आध्यात्मिक कार्यासाठी केला. त्यांनी धनाचा गर्व डोक्यावर न चढवता पायाखाली ठेवला. “भरत कह होकहि राजमद, विधि हरिहर पद पाय”—हे त्यांनी प्रत्यक्षात दाखवून दिले. आज लोक संतांचे विचार केवळ फॅशन, मनोरंजन किंवा बौद्धिक करमणूक म्हणून पाहतात; परंतु ब्रह्मा बाबा हे सिद्ध करून दाखवणारे होते की पृथ्वीवर ईश्वरीय जीवन जगणे शक्य आहे.

ते अत्यंत धैर्यवान व धार्मिक होते. संतविचारांचे खरे श्रोते शोधण्यासाठी ते निरंतर साधनेत राहिले. शिवबाबांच्या प्रकाशात ते शिवस्वरूप झाले; परंतु जगकल्याणासाठी त्यांनी अद्वैतात द्वैत स्वीकारले आणि महान कार्याचा संकल्प केला. परमात्मा कधी, कसा आणि कोणाला मिळतो—हे भक्त आणि भगवानच जाणतात. म्हणूनच पृथ्वीवर द्वैत, अद्वैत, विशिष्ट अद्वैत अशा अनेक धारणा दिसून येतात. परमात्म्यासाठी काहीही अशक्य नाही—तो सूक्ष्मात सूक्ष्म आणि विराटात विराट होऊ शकतो.

ब्रह्मा बाबांना निमित्त बनवून ज्ञानाची सत्-चित्-बिंदू ज्योत पृथ्वीवर अवतरली. नारी समाज सत्य सहजतेने स्वीकारतो, हे ओळखून बाबांनी महिलांची निवड केली. त्यांच्या अंतःकरणात आपली अनुभूती रोवून त्यांनी त्यांना लोककल्याणासाठी समर्पित केले—ज्याचा सकारात्मक परिणाम आज सर्वत्र दिसून येतो.

पुरुषप्रधान समाजात महिलांना धर्माचारिणी म्हणून प्रतिष्ठा देणे हे अपार धैर्य, सहनशीलता आणि टीकेपलीकडील महापुरुषांनाच शक्य होते. संत आणि सम्राट हे समाजरूपी रथाची दोन चाके आहेत. लोकशाहीच्या युगात संतांचा आणि सत्तेचा समन्वय तुटलेला असताना, नव्या संतसमाजाची गरज होती—आणि ती गरज प्रजापिता ब्रह्माकुमारी ईश्वरीय विश्व विद्यालय पूर्ण करीत आहे.

आज सत्तेच्या सर्वोच्च शिखरावर असलेले मान्यवरही या संस्थेच्या कार्याचे कौतुक करतात. कदाचित एक दिवस जगातील सरकारे याच देवींना आदर्श संत म्हणून घोषित करतील. या संस्थेची येणारी पिढी उज्ज्वल भविष्याची वाहक आहे. अनेक भगिनी दूरदर्शन, रेडिओ व इतर माध्यमांतून जनजागृती करीत असून समाजाकडून त्यांना भरभरून दाद मिळत आहे.

अखेरीस, परमात्म्यापाशी हीच प्रार्थना—या ईश्वरीय विश्व विद्यालयाला पथभ्रष्ट व दिशाभूल झालेल्या समाजाला सत्पथावर आणण्याची शक्ती मिळो; जेणेकरून मानव समाज विज्ञानाच्या चमत्कारांचा उपयोग सर्व प्राणिमात्रांच्या कल्याणासाठी करून या पृथ्वीला कल्याणकारी स्वर्ग बनवू शकेल.

सौजन्य : ब्रह्माकुमारीज्
बीकेमहामीडिया लेख बँक
www.bkmahamedia.com\articlebank\