लेख :
असे होते प्रजापिता ब्रह्मा बाबा
सिंध प्रांतातील हैदराबाद शहरात सन १८७६ मध्ये कृपलानी कुटुंबात दादा लेखराज यांचा जन्म झाला. बालपणापासूनच त्यांची बुद्धी तीक्ष्ण होती. लहान वयातच माता–पित्याच्या देहावसानानंतर ते चुलत भावाच्या रेशन दुकानावर काम करू लागले. काम करतानाच गरीबांना धान्यदान करण्याची त्यांची सवय होती. हे पाहून चुलत भावाने त्यांना दुकानातून वेगळे केले. त्यानंतर मुंबईला येऊन त्यांनी हिरे–जवाहरातांचे ज्ञान मिळवले आणि काही काळाने स्वतःचा व्यवसाय सुरू केला. तीक्ष्ण बुद्धी आणि अचूक पारख यांच्या जोरावर अल्पावधीतच त्यांचा व्यवसाय केवळ कलकत्ता, राजस्थान, मुंबईपुरताच नव्हे तर परदेशातही विस्तारला.
ते अत्यंत दयाळू, सात्त्विक स्वभावाचे होते. त्यांचे संस्कार राजकुलास शोभणारे होते आणि ते शुद्ध शाकाहारी होते. अनेक राजे–महाराजे त्यांच्या सौजन्याने प्रभावित होऊन म्हणत, “ईश्वराला जर राजा बनवायचा असेल, तर दादालाच बनवायला हवे.” दादा लेखराज यांनी आपल्या जीवनात बारा गुरू स्वीकारले होते. ते नित्य गीता पठण करीत आणि प्रवासातही लहानशी गीता नेहमी जवळ बाळगत.
सन १९३६ मध्ये वयाच्या साठाव्या वर्षी त्यांच्या जीवनात अचानक मोठा बदल घडू लागला. ते अधिकाधिक एकांतप्रिय झाले आणि ईश्वरीय चिंतनात मग्न राहू लागले. त्याच काळात त्यांना अनेक साक्षात्कार झाले—“अहम् विष्णु चतुर्भुजः” अशा दिव्य अनुभूती त्यांच्या अंतःकरणात घुमू लागल्या. पुढे त्यांना परमपिता परमात्मा शिव आणि सृष्टीच्या महाविनाशाचे भयावह दर्शन झाले. त्या काळी अण्वस्त्रांची कल्पनाही नव्हती, तरीही सर्वत्र आग, रक्तपात, दहशत यांचे दृश्य त्यांनी पाहिले.
एक दिवस सत्संगाच्या वेळी दादा अचानक आपल्या खोलीत गेले. त्यांच्या मागे सून इजिंद्राबाई गेल्या. त्यांनी पाहिले की दादांच्या नेत्रांत व मुखमंडलावर अलौकिक तेज झळकत होते आणि संपूर्ण खोली दिव्य प्रकाशाने उजळून निघाली होती. त्या वेळी त्यांच्या मुखातून दिव्य वाणी प्रकट झाली—
“निजानंद स्वरूपं शिवोऽहम्,
ज्ञान स्वरूपं शिवोऽहम्,
प्रकाश स्वरूपं शिवोऽहम्…”
यानंतर परमात्मा शिवांनी दादांना आत्मसाक्षात्कार करून दिला व स्वतःची ओळख दिली. विश्वपरिवर्तनाच्या कार्यासाठी त्यांना आपले साकार माध्यम बनवून ‘प्रजापिता ब्रह्मा’ हे नाव प्रदान केले. दादा मुंबईतील सर्व व्यवसाय आवरून पुन्हा हैदराबादला परतले. त्यांच्या मुखातून शिवबाबांचे नवीन ज्ञान प्रकट होऊ लागले. लवकरच हे ज्ञान सिंधमध्ये पसरले आणि मोठ्या संख्येने माता–भगिनी सत्संगात सहभागी होऊ लागल्या. या सत्संगास त्या काळी ‘ओम मंडळी’ म्हटले जात असे.
या सत्संगाची विशेषता अशी होती की जो कोणी येथे येई, त्याला सहज श्रीकृष्ण, विष्णु, स्वर्ग यांचे साक्षात्कार होत. अनेकांना घरी बसूनही ब्रह्मा बाबा व श्रीकृष्णाचे दर्शन होत असे. सन १९३६ ते १९५० या १४ वर्षांत सुमारे ३५० माता–भगिनी व बंधूंनी ज्ञान–योगाची कठोर तपस्या केली.
भारत फाळणीनंतर संस्था कराचीहून माउंट आबू (मधुबन) येथे आली. येथून प्रजापिता ब्रह्मा यांनी विश्वकल्याणाचे कार्य सर्व दिशांना पसरवले. त्यांच्या सान्निध्यात येणाऱ्यांना आपोआप आत्मिक शांतीचा अनुभव येई. त्यांच्या उपस्थितीत दुःख, आजार, भय विसरले जाई आणि परमात्मा शिवाच्या सान्निध्याची अनुभूती मिळे.
अखेर १८ जानेवारी १९६९ रोजी प्रजापिता ब्रह्मा बाबा कर्मातीत अवस्थेला पोहोचून देहत्याग करून अव्यक्त झाले. अव्यक्त स्वरूपातही ते आज परमात्मा शिवांच्या सहयोगाने विश्वपरिवर्तनाच्या कार्यात सहभागी आहेत. त्यांच्या अंतिम महावाक्यांतून त्यांनी संदेश दिला—
“बाळांनो, निराकार, निर्विकारी आणि निरहंकारी बना!”
अशा या बहुआयामी, महान आत्म्यास—प्रजापिता ब्रह्मा बाबा—यांच्या स्मृतिदिनी जगभरातील ब्रह्मावत्स कोटी–कोटी नमन व श्रद्धांजली अर्पण करतात.
सौजन्य
बीकेमहामीडिया लेख बँक
www.bkmahamedia.com\articlebank\
