लेख :
बाबांनी मानवतेचा दीप प्रज्वलित केला

मूल्यांशिवाय माणसाचे जीवन पशूसमान असते—ही केवळ कल्पना नाही, तर त्या सर्व महापुरुषांची, महात्म्यांची आणि दैवी आत्म्यांची अनुभूती आहे, ज्यांनी तप, त्याग, साधना आणि संपूर्ण जीवन मानवतेच्या सेवेसाठी अर्पण केले. प्रत्येकजण स्वतःसाठी जगतो; पण महापुरुष ही उपाधी त्यांनाच मिळते, जे आपले जीवन मानवकल्याणासाठी समर्पित करतात.

ज्या काळात जगात भीषण घटना वाढत होत्या, मनुष्यता गिळली जात होती, आसुरी प्रवृत्तींचा तांडव सुरू होता आणि मानवी नातेसंबंधांची आहुती दिली जात होती—त्याच काळात या पापाचारी दुनियेत एक महान विभूती अवतरली. परमात्म्याने त्या महान आत्म्याला निमित्त बनवून शांत व सुखमय नव्या विश्वाची जबाबदारी दिली आणि आध्यात्मिक क्रांतीचे रणशिंग फुंकले.

आपण बोलत आहोत प्रजापिता ब्रह्माकुमारी ईश्वरीय विश्व विद्यालयाचे साकार संस्थापक—प्रजापिता ब्रह्मा बाबा यांच्याबद्दल. एका साध्या देहात जन्म घेऊन त्यांनी तप, ध्यान व साधनेद्वारे लाखो लोकांच्या जीवनातील मनुष्यता शुद्ध केली आणि देवतामार्गाचे पथिक बनण्याची प्रेरणा दिली.

ब्रह्मा बाबांचा जन्म सन १८७६ मध्ये सिंध प्रांतात (आताचे पाकिस्तान) एका सुसंस्कृत पण साध्या कुटुंबात झाला. बालपणीच त्यांच्या मातृछत्राचा अभाव झाला. त्यांचे बालपणीचे नाव लेखराज होते. बालपणापासूनच ते तेजस्वी, ओजस्वी आणि करुणामय स्वभावाचे होते. कोणत्याही आत्म्याचे दुःख त्यांना असह्य वाटत असे; मदत करणे त्यांच्या स्वभावातच होते. ईश्वराची उपासना करताना ते प्रथम संपूर्ण विश्वातील आत्म्यांचे दुःख दूर व्हावे, अशी प्रार्थना करत.

त्यांच्या सौम्य व प्रेमळ स्वभावामुळे लोक त्यांना प्रेमाने दादा म्हणू लागले. पुढे दादा हिरे-जवाहरातांच्या व्यवसायात उतरले. अल्पावधीतच त्यांचा व्यापार भारतासह शेजारील देशांत प्रसिद्ध झाला. त्यांचे व्यक्तिमत्त्व इतके प्रभावी होते की जो कोणी एकदा भेटे, तो त्यांचाच होऊन जाई. अनेक राजे-महाराजे त्यांना म्हणत, “लेखराजजी, राजा तुम्हीच व्हायला हवे.” मात्र दादा नेहमी मानवसेवेचाच विचार करत.

वयाच्या साठाव्या वर्षी त्यांच्या जीवनात महान परिवर्तन घडले. वाराणसीत असताना त्यांना ध्यानावस्थेत या जुन्या जगाच्या महाविनाशाचे व नव्या जगाच्या स्थापनेचे, तसेच विष्णू चतुर्भुजाचे साक्षात्कार झाले. पुढे दिव्य वाणीने त्यांना सांगितले गेले—“तुम्हालाच नव्या जगाच्या स्थापनेचे महान कार्य करायचे आहे.” यानंतर त्यांना लौकिक संपत्ती तुच्छ वाटू लागली. बाह्य हिऱ्यांऐवजी मानवाच्या अंतरातील खरे हिरे ओळखण्याची दृष्टी त्यांना मिळाली.

त्यांनी आपली संपत्ती विकून ट्रस्ट स्थापन केला आणि परमात्म्याच्या आज्ञेने माताभगिनींना पुढे ठेवून या कारवांला प्रारंभ केला. परमात्म्यानेच त्यांना प्रजापिता ब्रह्मा हे नाव दिले आणि नव्या सृष्टीच्या स्थापनेचे कार्य सोपवले.

सन १९३७ मध्ये हैदराबाद (सिंध) येथे या संस्थेची स्थापना झाली. प्रारंभी तिचे नाव ओम मंडळी होते. अनेक विरोध, निंदा व अडथळे येऊनही बाबा अढळ राहिले. दैवी गुणांनी त्यांनी आसुरी शक्तींना उत्तर दिले आणि अखेरीस सत्य व सद्गुणांचा विजय झाला.

भारत–पाकिस्तान फाळणीनंतर १९५० साली संस्था माउंट आबू (राजस्थान) येथे आली. येथून मानवतेचा दीप एकमेकांत प्रज्वलित करण्याचे कार्य सुरू झाले. ब्रह्मा बाबांनी काम, क्रोध, लोभ, मोह व अहंकार या पाच विकारांना खरे शत्रू ठरवून त्यातून मुक्तीचा मार्ग दाखवला. सर्व धर्मांचा सन्मान राखत त्यांनी परमात्म्याचा संदेश सर्वांपर्यंत पोहोचवला.

ज्या काळात स्त्रियांच्या अधिकारांची चर्चा देखील नव्हती, त्या काळात बाबांनी माताभगिनींना उच्च सन्मान दिला आणि संस्थेची सूत्रे त्यांच्या हाती दिली. आज सात दशकांपूर्वी प्रज्वलित केलेला मानवतेचा दीप महाज्योतीत रूपांतरित झाला आहे. ही संस्था आज १३०हून अधिक देशांत लाखो लोकांना पवित्रता, एकता, समरसता व विश्वशांतीचा संदेश देत आहे.

१८ जानेवारी रोजी विश्व शांती दिन म्हणून हा स्मृतिदिन साजरा केला जातो. या पवित्र दिवशी ब्रह्मा बाबांना
शत्-शत् नमन.

सौजन्य : ब्रह्माकुमारीज्
बीकेमहामीडिया लेख बँक
www.bkmahamedia.com\articlebank\